Vipassana

 

Inzichtsmeditatie
Vipassana betekent letterlijk 'de dingen zien zoals ze werkelijk zijn’. Daarom wordt vipassanameditatie ook wel inzichstmeditatie genoemd; inzicht in de werkelijkheid van het bestaan, maar ook inzicht in jezelf. Je leert je eigen innerlijke potentieel kennen, oftewel je innerlijke kwaliteiten en mogelijkheden. Je wordt je bewust van de wijze waarop je eigen reactiepatronen werkzaam zijn en krijgt inzicht in de oorzaken van lijden en geluk.

Door de beoefening van deze vorm van meditatie wordt wijsheid ontwikkeld en daarmee ook andere eigenschappen als mededogen, liefdevolle vriendelijkheid, vreugde en gelijkmoedigheid.

 

Ontwikkeling van aandacht
Vipassanameditatie is gebaseerd op de leer van de Boeddha en richt zich op de ontwikkeling van aandacht en opmerkzaamheid, als methode om uiteindelijk waar geluk (verlichting) te vinden. Ze leert je met een open, milde houding observeren en onderzoeken wat zich aan ervaringen in het heden aandient. Je bent je bewust van de aard en dynamiek van dit moment. Zowel lichamelijk als mentaal. Zo ervaar je met aandacht de adem, lichamelijke beweging, het zitten, het lopen. Maar ook bijvoorbeeld rust, onrust, ontspanning, vreugde of dankbaarheid, woede, verdriet en angst.

Meebewegen
De open manier van waarnemen verzacht de geest en verbindt deze met het hart. Er ontstaat kalmte en helderheid waardoor je beter in staat bent te kiezen op welke manier je wilt reageren op situaties die zich voordoen. De neiging om dingen anders te willen hebben dan ze zijn, wordt minder en je beweegt makkelijker, met een meer accepterende houding, mee met de flow van het leven.

Oorsprong
We beoefenen vipassana in de vorm die ontwikkeld is door Mahasi Sayadaw, in deTipitaka traditie van het Theravadaboeddhisme. Dit is een vorm van Boeddhisme die oorspronkelijk vooral in Zuid-oost Azië wordt beoefend. Deze traditie is in Nederland vooral bekend is geworden door bijvoorbeeld Frits Koster en Jotika Hermsen. Deze traditie wordt ondersteund door de Stichting Inzichtsmeditatie.

Vipassanameditatie is eenvoudig te leren. Bijvoorbeeld in onze
meditatiecursus. Het kan door mensen van alle achtergronden beoefend worden. We beoefenen vipassana in loop- en in zitmeditatie.

 

Zitmeditatie
zitmeditatie vipassana culemborgBij de zitmeditatie zitten we meestal op een meditatiekussentje. Bij lichamelijke problemen kan het ook op een stoel. We doen de meditatie met de ogen gesloten. We zijn accepterend gewaar van de ervaring die we nu hebben. Dat wil zeggen dat we ons bewust zijn van de ervaring die we nu hebben en dat we die ervaring accepteren zoals die is. Of het nu een plezierige, neutrale of onplezierige ervaring is. We gaan niet op zoek naar een ervaring, maar we observeren de ervaringen die vanzelf langskomen. Dit kunnen zintuiglijke ervaringen zijn (bijvoorbeeld een geluid), maar ook gedachten, gevoelens of emoties. Vipassana biedt daarbij handvaten die ons helpen om onze aandacht in het hier en nu te houden en de ervaring die we hebben te accepteren. 

 

Loopmeditatie
Bij de loopmeditatie doen we hetzelfde, maar dan 'in beweging'. We richten onze aandacht daarbij vooral op de beweging zelf. Loopmeditatie bestaat uit langzaam heen en weer lopen. Tijdens het lopen volg je met je aandacht de sensaties in je bewegende voet. Eén stap kan in zes fases worden onderscheiden. Aan het begin van de loopmeditatie let je op de eerste fase. Steeds komt er een fase om op te  letten bij, waardoor je geest steeds geconcentreerder wordt en je steeds preciezer gaat waarnemen.



De duur van een meditatiesessie varieert. Tijdens de cursus zal het zitten of lopen steeds tussen de 10 en 30 minuten duren. In de meditatiegroep is het meestal tussen de 20 en 45 minuten.